{"id":17900,"date":"2019-02-04T12:56:18","date_gmt":"2019-02-04T10:56:18","guid":{"rendered":"http:\/\/taleninstituut.nl\/je-weet-meer-dan-je-weet\/"},"modified":"2022-08-17T15:48:22","modified_gmt":"2022-08-17T13:48:22","slug":"je-weet-meer-dan-je-weet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/je-weet-meer-dan-je-weet\/","title":{"rendered":"Je weet meer dan je weet"},"content":{"rendered":"<p>Waarom zeggen we wel \u2018het bruine paard\u2019 maar niet \u2018een bruine paard\u2019? De meeste moedertaalsprekers kunnen niet zeggen waarom het \u2018een bruin paard\u2019 moet zijn. Dat hoeft ook niet: ze hebben de regel niet nodig. Dit soort kennis is onbewust of impliciet: je weet wel hoe het moet, maar niet wat de regel is. Je weet niet eens dat je het weet.<\/p> <p>Krijgen mensen ook onbewuste kennis van een tweede taal? De bekende hoogleraar Stephen Krashen dacht van niet. Kinderen \u2018verwerven\u2019 hun eerste taal automatisch en zonder enig besef van regels (\u2018acquisition\u2019), terwijl mensen een tweede taal \u2018leren\u2019 door expliciete instructie (\u2018learning\u2019).<\/p> <p>Maar volwassenen kunnen wel op de \u2018natuurlijke\u2019 \u2013 impliciete \u2013 manier een tweede taal leren. Zo is de Spaanse volgorde van bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord (\u2018el caballo blanco\u2019) makkelijk te leren. En Spaanstaligen die Nederlands leren pikken \u2018onze\u2019 volgorde (\u2018het witte paard\u2019 ) ook snel op. Daar is eigenlijk geen instructie voor nodig.<\/p> <p>En tweedetaalleerders kunnen zelfs ingewikkelde regels impliciet leren. Patrick Rebuschat en John Williams van de Universiteit van Cambridge lieten Engelse proefpersonen een half uur naar zinnen luisteren met een Duitse woordvolgorde (\u201cYesterday bought John the newspaper in the supermarket\u201d of \u201cPeter repeated today that the movers his furniture scratched\u201d). De proefpersonen hoefden alleen maar te letten op de betekenis van de zinnen. Er waren namelijk ook rare zinnen bij, zoals \u201cCate confessed today that her horse the corridor murdered\u201d.<\/p> <p>Pas na afloop van de training kregen de proefpersonen te horen dat er een bepaald systeem in de woordvolgorde zat. De onderzoekers waren benieuwd of de Engelsen onbewuste kennis over de volgorde hadden opgedaan. In dat geval zouden ze verschil moeten maken tussen (nieuwe) grammaticale zinnen en \u201congrammaticale\u201d zinnen met een verkeerde woordvolgorde (\u201cAfter dinner Chloe an old car with her savings bought\u201d). De wetenschappers vroegen dus aan de proefpersonen of de testzinnen grammaticaal waren. Wat bleek? Proefpersonen zeiden vaker \u2018ja\u2019 bij grammaticale zinnen (71%) dan bij ongrammaticale zinnen (47%). Iets hadden ze dus wel geleerd. Maar niet een van de proefpersonen kon zeggen wat de regels waren. Ze leken dus eigenlijk op eerstetaalleerders.<\/p> <p>Is expliciete instructie dan wel nodig? Dat ligt aan het soort regel. Als iets vaak fout gaat \u2013 en relatief makkelijk uit te leggen is \u2013 kun je met instructie het leren enorm versnellen. En je kunt er ook ingesleten fouten mee voorkomen. Een goede taaltrainer legt dus uit wanneer je \u2018bruin\u2019 zegt (alleen bij \u2018het\u2019-woorden na het onbepaalde lidwoord \u2018een\u2019). Zo weet je als cursist ineens meer dan een moedertaalspreker.<\/p> <p><strong>Bron:<\/strong><\/p> <p>Rebuschat, Patrick, and John N. Williams. &#8220;Implicit and explicit knowledge in second language acquisition.&#8221;&nbsp;<em>Applied Psycholinguistics<\/em>&nbsp;33.4 (2012): 829-856.<\/p> <p>Annemarie Kerkhoff<\/p> <p>Annemarie Kerkhoff is een gepromoveerd taalwetenschapper, gespecialiseerd in eerste en tweede taalverwerving. Ze heeft als docent en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht gewerkt en is nu freelance wetenschapsjournalist.<\/p> <p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Waarom zeggen we wel \u2018het bruine paard\u2019 maar niet \u2018een bruine paard\u2019? De meeste moedertaalsprekers kunnen niet zeggen waarom het \u2018een bruin<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17903,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1367],"tags":[],"class_list":["post-17900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nieuws-de"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17900\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/taleninstituut.nl\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}